در دل استان همدان، روایتی متفاوت از توانمندی در جریان است؛ روایت مردی که با وجود محدودیتهای جسمی، با تکیه بر نبوغ و ارادهای پولادین، در دو عرصه هنر و شطرنج، مرزهای ذهنی جامعه درباره معلولیت را جابهجا کرده است.
وقتی هنر و شطرنج به ابزار بازسازی توانمندیها تبدیل میشود
سید محمدرضا حسینی مصلح، از مددجویان بهزیستی استان همدان، سالهاست که با تکیه بر ذهن خلاق خود، آموزش طراحی، نقاشی سیاهقلم و شطرنج را در مؤسسات بهزیستی استان بر عهده دارد. او که خود یک ورزشکار عنواندار در رشته شطرنج با سابقه حضور در سه دوره مسابقات بینالمللی اپن ابن سینا و داوری مسابقات تحت نظارت هیئت جانبازان و توانیابان استان همدان است، معتقد است که «شطرنج مثل فیزیوتراپی یا کاردرمانی برای ذهن است» که انعطافپذیری، تمرکز و استقامت روانی را تقویت میکند.
او در حوزه هنر نیز تخصصی عمیق دارد؛ سیاهقلم پرتره، مینیاتور، خودکاری، آبرنگ و تکنیک اسکراچبرد (خراش روی آینه با قلم فلزی) از جمله هنرهایی است که با ظرافتی مثالزدنی خلق میکند. حسینی مصلح در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: «من با منطق و زیبایی، توانمندیها را بازسازی میکنم و همه چیز در ذهن ما است؛ خیلیها با وجود توانمندیهای جسمی بالا، به دلیل داشتن ذهن ضعیف در زندگی شکست میخورند، چراکه جهان تشنه نبوغ ما است، نه سلامت جسم ما.»
حضور در عرصه ملی و خلق آثاری برای چهرههای شاخص
این هنرمند همدانی در دو دوره جشنواره ملی «همام» که ویژه هنرمندان توانیاب سراسر کشور برگزار میشود، موفق به راهیابی به بخش آثار نهایی شد؛ جشنوارهای که آثاری از هنرمندانی از کشورهای دیگر نظیر روسیه و ترکیه نیز در آن حضور داشتند. تابلوهای او در این جشنواره مورد تأیید هیئت داوران قرار گرفت و با قیمتی عالی به فروش رسید .
او پرترههای بیشماری از بازیگران سینمایی، چهره تمام داوران برنامه عصر جدید، احسان علیخانی، ورزشکاران ملی، و رجال سیاسی نظیر مقام معظم رهبری و پزشکیان رئیسجمهور را به تصویر کشیده است. همچنین سابقه آموزش در فرهنگسرای ولایت به صورت ورکشاپ را نیز در پرونده کاری خود دارد.
شباهت هنر مینیاتور و شطرنج؛ تمرکز و صبر در فضایی کوچک
حسینی مصلح به وجوه مشترک هنر مینیاتور و بازی شطرنج اشاره میکند و میگوید: «در هنر مینیاتور باید در فضایی کوچک، زیبایی و جذابیت بصری به تصویر کشیده شود و در بازی شطرنج نیز باید در بین بینهایت احتمال و حرکت ممکن، تنها روی پیدا کردن الگوی درست تمرکز کرد؛ با توجه به این شباهتها، معتقدم هر دو حوزه هنری و ورزشی نیاز به صبر و حوصله بسیار زیادی دارند.» او در توصیف هویت هنری خود میافزاید: «در تکنیک سیاهقلم رنگی در کار نیست؛ فقط سیاه و سفید و طیفی زیبا و لطیف مابین این دو رنگ وجود دارد. رنگ سیاه از ترکیب سه رنگ اصلی تشکیل شده و من در کشیدن پرترهها، هدفم ثبت لحظهای گذرا از روح است تا مخاطب با دیدن نقاشیهایم بیشتر با حس واقعی و درونی چهره مواجه شود.»
ضرورت حمایت از مربیان توانیاب؛ مرکزی استاندارد برای آموزش
حسینی مصلح با اشاره به چالشهای پیش روی مربیان توانیاب، سه مطالبه اساسی را مطرح میکند: دلگرمی و برداشتن سنگ بزرگ از سر راه هنرآموز که چیزی جز هزینه ایاب و ذهاب نیست، اختصاص حقوق ماهانه مناسب برای مربی، و ایجاد مرکزی برای آموزش شطرنج و هنر طراحی نقاشی با تجهیزات آموزشی استاندارد توانبخشی. او همچنین طرحی تلفیقی را پیشنهاد میدهد که برگزاری نمایشگاههای هنری در حاشیه مسابقات شطرنج را شامل میشود تا بتواند دو ظرفیت عظیم هنر و ورزش توانیابان را همزمان به نمایش بگذارد.
داستان توانیابان در همدان، نقطه شروعی است برای بازنگری در نگاه جامعه به مفهوم توانمندی. این هنرمندان و ورزشکاران نه مددجو، که سرمایههای معنوی جامعه هستند و وقت آن رسیده که مسئولان برای شکوفایی این ظرفیتها، گامهای عملی بردارند.
محمدرضا صبوری، از روزنامهنگاران باسابقه و متعهد در تیم تحریریه مجله خبری است. او با سالها تجربه در عرصه رسانه، به عنوان یک تحلیلگر و گزارشگر قابل اعتماد شناخته میشود. صبوری به دلیل دقت، دانش و تخصص خود در پوشش اخبار مهم، به یکی از ستونهای اصلی تیم تبدیل شده است.