با تشدید تنشهای نظامی میان ایران و ایالات متحده و اختلال گسترده در تردد تنگههای استراتژیک هرمز و بابالمندب، قیمت جهانی انرژی با جهش بیسابقهای مواجه شده است. بهطوری که قیمت گاز طبیعی در بازار اروپا برای نخستین بار از ۲۳ مارس گذشته از مرز ۷۰۰ دلار در هر هزار متر مکعب فراتر رفت و همزمان نفت خام برنت نیز با افزایش سه درصدی، سد ۹۰ دلاری را شکست.
توقف تردد در تنگه هرمز و افزایش قیمت گاز در اروپا
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی بورس لندن (ICE)، قیمت قراردادهای آتی گاز در مرکز هلندی تیتیاف (TTF) روز دوشنبه به ۷۱۶ دلار در هر هزار متر مکعب رسید . تحلیلگران علت اصلی این افزایش را در تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلال در زنجیره تأمین انرژی از طریق تنگه هرمز میدانند . این افزایش قیمت گاز در حالی رخ داده که بنا بر گزارش شرکت تحلیلی کپلر (Kpler)، تردد کشتیها در تنگه هرمز به کمتر از ۸ فروند در روز کاهش یافته است؛ در حالی که پیش از آغاز جنگ، میانگین تردد روزانه از ۱۳۰ فروند عبور میکرد .
جهش قیمت نفت و هشدار تحلیلگران درباره عبور از ۱۰۰ دلار
همزمان با افزایش قیمت گاز، قیمت نفت خام برنت نیز با جهشی ۳ درصدی به بیش از ۹۰ دلار و ۷۴ سنت در هر بشکه رسید که بالاترین سطح از اواسط ژوئن تاکنون محسوب میشود . این افزایش قیمت نفت در حالی است که پیشتر قیمت هر دو شاخص نفتی برنت و وستتگزاس اینترمدیت (WTI) در هفته گذشته رشد ۱۲ درصدی را تجربه کرده بودند .
تحلیلگران ارشد بازارهای انرژی نسبت به ادامه این روند صعودی هشدار دادهاند و پیشبینی میکنند در صورت تداوم اختلال در تردد تنگه هرمز، قیمت نفت خام از مرز ۱۰۰ دلار نیز عبور کند. بانک گلدمن ساکس اعلام کرده که سناریوی صعود قیمت برنت به بالای ۱۰۰ دلار «دوباره در دستور کار قرار گرفته است» . برخی مؤسسات مالی حتی پیشبینیهای شدیدتری ارائه دادهاند و هشدار دادهاند در صورت بسته شدن طولانیمدت تنگه هرمز، قیمت نفت میتواند تا مرز ۱۱۰ تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه نیز صعود کند .
تهدید بسته شدن تنگه بابالمندب؛ تشدید بحران انرژی جهانی
در کنار تنگه هرمز، نگرانیها نسبت به بسته شدن تنگه بابالمندب نیز به شدت افزایش یافته است. بر اساس گزارشهای معتبر، ایران از نیروهای انصارالله یمن خواسته است تا خود را برای بستن این گذرگاه دریایی استراتژیک آماده کنند . تنگه بابالمندب که دروازه دریای سرخ محسوب میشود، روزانه حدود ۷ درصد از نفت خام جهان را عبور میدهد و هماکنون پس از بسته شدن تنگه هرمز، به مسیر جایگزین اصلی برای صادرات نفت خلیجفارس تبدیل شده است .
بسته شدن همزمان این دو تنگه استراتژیک که پیشتر هرگز رخ نداده بود، میتواند به فاجعهای بیسابقه در بازار انرژی جهانی منجر شود . کارشناسان بر این باورند که چنین سناریویی میتواند قیمت نفت را به سطوح بیسابقهای برساند و اقتصاد جهانی را با شوکی مشابه بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ مواجه کند. با توجه به اینکه ذخایر استراتژیک نفت کشورهای مصرفکننده در پایینترین سطح چند سال اخیر قرار دارد، فضای مانور برای جبران کمبود عرضه بسیار محدود شده است .
محمدرضا صبوری، از روزنامهنگاران باسابقه و متعهد در تیم تحریریه مجله خبری است. او با سالها تجربه در عرصه رسانه، به عنوان یک تحلیلگر و گزارشگر قابل اعتماد شناخته میشود. صبوری به دلیل دقت، دانش و تخصص خود در پوشش اخبار مهم، به یکی از ستونهای اصلی تیم تبدیل شده است.