قدس اشغالی – دادگاه عالی رژیم صهیونیستی با صدور حکمی موقت، اجرای تصمیم کابینه برای توقف فعالیت ۳۷ سازمان غیردولتی بینالمللی در نوار غزه و کرانه باختری را تا زمان صدور رأی نهایی به حالت تعلیق درآورد و به این ترتیب به این سازمانها فرصت تنفس داد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، این تصمیم دادگاه در پاسخ به دادخواست فوری ۱۷ سازمان امدادرسان بینالمللی از جمله پزشکان بدون مرز، آکسفام، شورای پناهندگان نروژ و سِو د چیلدرن اتخاذ شد که خواستار توقف اجرای این ممنوعیت پیش از ضربالاجل اول مارس (۱۱ اسفند) شده بودند .
تعلیق ممنوعیت سازمانهای امدادی تا صدور رأی نهایی
بر اساس حکمی که قاضی دافنا باراک-رز صادر کرد، «اختلاف حقوقی واقعی» در این پرونده وجود دارد که نیازمند زمان بیشتر برای بررسی است و به همین دلیل دستور موقت تعلیق اجرای این ممنوعیت صادر میشود . این حکم موقت به سازمانهای امدادی اجازه میدهد تا زمانی که دیوان عالی به شکایت آنها رسیدگی کند، به فعالیتهای بشردوستانه خود ادامه دهند . هنوز زمان برگزاری جلسه نهایی برای صدور حکم قطعی مشخص نشده است .
آتنای رایبورن، مدیر اجرایی انجمن آژانسهای توسعه بینالمللی (ایدا) که چتری از بیش از ۱۰۰ سازمان فعال در سرزمینهای فلسطینی را زیر پوشش دارد، در واکنش به این حکم گفت: «این گامی در مسیر درست است، هرچند راهی طولانی در پیش داریم. ما همچنان مبارزه خواهیم کرد تا بتوانیم وظایف خود را انجام داده و کمکهای حیاتبخش را به فلسطینیهای نیازمند برسانیم» .
وی افزود که هنوز منتظر است تا ببیند دولت چگونه این دستور قضایی را تفسیر میکند و آیا این امر تأثیر مثبتی بر توانایی آنها برای ادامه کار خواهد داشت یا خیر .
بوشرا خالدی، مسئول سیاستگذاری آکسفام نیز ضمن استقبال از این حکم تأکید کرد: «هرچند این خبر مثبت است، اما وضعیت بشردوستانه در غزه همچنان بحرانی است و هنوز نمیدانیم این حکم چه تأثیری خواهد داشت. امیدواریم وقتی دادگاه تصمیم نهایی را صادر میکند، تهدید واقعی علیه جان غیرنظامیان را به رسمیت بشناسد و از اصول بشردوستانه و قوانین بینالمللی حمایت کند» .
وکلای مدافع سازمانهای امدادی نیز این تصمیم را عاملی برای ایجاد «کمی فضای تنفس» برای فلسطینیهای غزه و کرانه باختری توصیف کردند .
ریشه اختلاف؛ افشای اطلاعات کارکنان فلسطینی
داستان از دسامبر گذشته آغاز شد، زمانی که تلآویو به ۳۷ سازمان بینالمللی اعلام کرد که مجوز فعالیت آنها منقضی شده و آنها تنها ۶۰ روز فرصت دارند تا با پذیرش قوانین جدید، نسبت به تمدید مجوز خود اقدام کنند، در غیر این صورت باید از اول مارس فعالیت خود در غزه و کرانه باختری از جمله قدس شرقی را متوقف کنند .
این قوانین جدید که توسط وزارت امور دیاسپورا و مبارزه با یهودستیزی رژیم صهیونیستی تدوین شده، سازمانهای امدادی را ملزم میکند تا فهرست کاملی از کارکنان فلسطینی خود شامل اسامی و اطلاعات تماس، جزئیات منابع مالی و ساختار عملیاتی خود را در اختیار مقامات اسرائیلی قرار دهند . هدف اعلام شده این قوانین، جلوگیری از هرگونه ارتباط با گروههای مسلح فلسطینی پس از عملیات طوفانالاقصی در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ عنوان شده است .
نقض حریم خصوصی و به خطر افتادن امنیت کارکنان
سازمانهای امدادی اما استدلال میکنند که این الزامات با اصول بنیادین بشردوستانه از جمله اصل بیطرفی و استقلال در تضاد است و به اشتراکگذاری اطلاعات کارکنان با یکی از طرفهای درگیر در مناقشه، امنیت آنها را به خطر میاندازد . آنها همچنین تأکید دارند که این خواسته قوانین اتحادیه اروپا در مورد حفاظت از دادهها و حریم خصوصی را نقض میکند .
یان اگلاند، دبیرکل شورای پناهندگان نروژ که به این دادخواست پیوسته است، در این باره گفت: «این موضوع هیچ ربطی به مبارزه با تروریسم ندارد، مبارزهای که برای همه ما مشترک است. ما همه کارکنان خود را بر اساس همه فهرستهای تحریمی موجود در جهان بررسی میکنیم. این یک موضوع سیاسی است. آنها نمیخواهند ناظران مستقلی که طرفدار نتانیاهو نیستند در مناطق فلسطینی فعالیت کنند» .
ویل ادموند، رئیس دفتر پزشکان بدون مرز در غزه نیز با اشاره به کشته شدن حداقل ۱۵ نفر از کارکنان این سازمان در جریان جنگ تأکید کرد: «ما هرگز آگاهانه کسی را که با هر گروه مسلحی مرتبط باشد استخدام نمیکنیم. ارائه فهرست اسامی کارکنان به طرف دیگر درگیری، نقض کامل اصول ماست و میتواند سابقه خطرناکی برای برنامههای ما در سایر نقاط جهان ایجاد کند» .
نگرانی از پیامدهای انسانی توقف فعالیت سازمانهای امدادی
سازمانهای امدادی هشدار دادهاند که توقف فعالیت آنها در غزه و کرانه باختری پیامدهای انسانی فاجعهباری به دنبال خواهد داشت. به گفته آنها، این سازمانها بیش از نیمی از کمکهای غذایی در غزه، ۶۰ درصد از عملیات بیمارستانهای صحرایی و تمام درمانهای بستری کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد را پشتیبانی میکنند .
در غزه که جمعیت حدود دو میلیونی آن پس از دو سال جنگ ویرانگر، به شدت به کمکهای بشردوستانه وابسته هستند، هرگونه اختلال در روند کمکرسانی میتواند فاجعهبار باشد . کلر نیکوله، رئیس بخش اضطراری پزشکان بدون مرز در غزه با اشاره به اینکه سیستم بهداشتی غزه عملاً از هم پاشیده و تنها نیمی از بیمارستانها به صورت نیمهفعال کار میکنند، گفت که این سازمان از یک پنجم تختهای بیمارستانی در غزه پشتیبانی میکند و در سال ۲۰۲۵ به تنهایی بیش از ۸۰۰ هزار بیمار را ویزیت کرده است .
وی هشدار داد: «شکافی که با خروج سازمانهایی مثل ما ایجاد میشود، توسط هیچ کس دیگری پر نخواهد شد» .
نجار جبرئیل، یکی از ساکنان غزه که پس از اصابت گلوله به پای خود تحت عمل جراحی پزشکان بدون مرز قرار گرفته است، میگوید: «اگر پزشکان بدون مرز تعطیل شود، به خدا سوگند که خواهم مرد، پایم را از دست خواهم داد. کجا بروم؟ پیش چه کسی؟» .
موسی علیا، ساکن ۶۲ ساله غزه نیز که بخشی از هزینه داروهایش توسط این سازمان تأمین میشود، اظهار داشت: «اگر مجبور باشم داروهایم را با پول خودم بخرم، باید ۲۰۰ شکلک بپردازم، در حالی که من بیشتر از ۲۰ شکلک ندارم» .
موضع مقامات اسرائیلی و آمارهای جنجالی
در مقابل، وزارت امور دیاسپورای رژیم صهیونیستی اعلام کرده است که از زمان اجرایی شدن قوانین جدید، ۱۱۷ سازمان امدادی با آنها تماس گرفتهاند که از این میان ۲۷ سازمان تأیید شده، ۱۱ سازمان رد شده و مابقی در حال بررسی هستند .
اداره هماهنگی فعالیتهای دولت در سرزمینها (کوگات) نیز مدعی شده است که سازمانهای مشمول این ممنوعیت تنها کمتر از یک درصد از کل کمکهای ورودی به غزه را تأمین میکنند و بیش از ۲۰ سازمان دیگر پس از پذیرش قوانین جدید به فعالیت خود ادامه خواهند داد . کوگات تأکید کرده که این اقدام به تلاشهای بشردوستانه آسیبی نمیزند و حجم کمکهای ورودی به غزه تغییر نخواهد کرد .
این در حالی است که سازمانهای امدادی میگویند ممنوعیت عملاً از مدتی پیش آغاز شده و محمولههای کمکرسانی مسدود و روادید کارکنان خارجی رد شده است . فیلیپ ریبیرو، رئیس دفتر پزشکان بدون مرز در سرزمینهای فلسطینی نیز هفته گذشته تأکید کرده بود که از ابتدای ژانویه نتوانستهاند کارکنان بینالمللی جدیدی وارد غزه کنند .
ادامه حملات همزمان با تصمیم دادگاه
همزمان با صدور این حکم، حملات هوایی رژیم صهیونیستی به نوار غزه همچنان ادامه داشت و دست کم چهار فلسطینی دیگر در حملات هوایی به دو ایست بازرسی پلیس در خانیونس و اردوگاه آوارگان البریج به شهادت رسیدند . ارتش رژیم صهیونیستی این حملات را پاسخی به نقض آتشبس از سوی حماس عنوان کرده است .
آتشبسی که با میانجیگری آمریکا در اکتبر گذشته برقرار شد، هرچند عملیات نظامی گسترده را متوقف کرده، اما همچنان با نقضهای مکرر از سوی اسرائیل همراه است و فلسطینیها معتقدند که جنگ عملاً هرگز پایان نیافته است .
در کرانه باختری نیز همزمان، سفارت آمریکا برای نخستین بار خدمات کنسولی خود را در شهرک صهیونیستنشین «افراد» آغاز کرد که اقدامی بیسابقه و نشانه دیگری از تغییر سیاست واشنگتن در قبال شهرکسازیهای غیرقانونی تلقی میشود .
محمدرضا صبوری، از روزنامهنگاران باسابقه و متعهد در تیم تحریریه مجله خبری است. او با سالها تجربه در عرصه رسانه، به عنوان یک تحلیلگر و گزارشگر قابل اعتماد شناخته میشود. صبوری به دلیل دقت، دانش و تخصص خود در پوشش اخبار مهم، به یکی از ستونهای اصلی تیم تبدیل شده است.