تنشهای پنهان و آشکار میان ریاض و ابوظبی بر سر کنترل مناطق جنوبی یمن، این بار در شهر راهبردی عدن به نقطه عطف جدیدی رسیده است. منابع آگاه از ناکامی تلاشهای عربستان سعودی برای استقرار نیروهای موسوم به «درع الوطن» در این شهر و تداوم سلطه کامل شورای انتقالی جنوبی (وابسته به امارات) بر زیرساختها و تأسیسات حیاتی خبر میدهند. این بنبست میدانی نشاندهنده شکاف عمیق در ائتلاف به اصطلاح سعودی-اماراتی و پیچیدگیهای معادلات امنیتی در یمن است.
پادگانهای راهبردی عدن همچنان در اختیار شورای انتقالی
بر اساس گزارشهای دریافتی، علیرغم توافقات پیشین برای یکپارچهسازی نیروهای امنیتی تحت نظارت ریاض، شورای انتقالی جنوبی کنترل مهمترین پادگانهای نظامی شهر عدن را در دست دارد. یک منبع آگاه در گفتگو با الیمن نت تأکید کرد که پادگانهای کلیدی از جمله «رأس عباس»، «الجلاء» در منطقه البریقه، پادگان «بدر» (مقر وزارت دفاع)، پادگانهای «الصولبان» و «النصر» در خورمکسر و همچنین پادگان «لواء پنجم» همچنان زیر سلطه کامل نیروهای مورد حمایت امارات قرار دارد.
کنترل بنادر و ورودیهای شهر؛ حلقه محاصره نفوذ سعودیها
کنترل شورای انتقالی تنها به پادگانها محدود نمیشود. این گروه موفق شده است تسلط خود را بر تمامی نقاط ایست و بازرسی کلیدی در ورودیهای شهر عدن حفظ کند. بر این اساس، «نقطه العلم» در ورودی شرقی (منتهی به استان أبین)، «نقطه مصنع الحدید» در ورودی شمالی (به سمت لحج) و همچنین نقاط «الحسینی» و «عمران» در ورودی غربی، همگی در اختیار نیروهای انتقالی است. افزون بر این، بندر استراتژیک عدن که نقش حیاتی در اقتصاد و ورود کالا به یمن دارد، همچنان تحت کنترل کامل این شورا قرار دارد.
درع الوطن؛ نیرویی زمینگیر در حاشیه عدن
در مقابل، نیروهای موسوم به «درع الوطن» که توسط عربستان سعودی حمایت و تأمین مالی میشوند، نتوانستهاند جای پای خود را در مراکز تصمیمگیری امنیتی و نظامی عدن محکم کنند. این نیروها عملاً به منطقه «صلاحالدین» در غرب عدن محدود شدهاند و از نفوذ در مبادی اصلی شهر و پادگانهای حیاتی بازماندهاند. تنها استثنا در این میان، پادگان «جبل حدید» است که پس از خروج نیروهای «العمالقه» (وابسته به امارات)، به نیروهای حراست تأسیسات تحویل داده شده است، تغییری که به معنای پایان سلطه ابوظبی بر منطقه نیست.
شکاف عمیق در ائتلاف؛ آینده امنیت عدن در هالهای از ابهام
کارشناسان مسائل یمن بر این باورند که ناکامی عربستان در استقرار نیروهای خود در عدن، بازتابی از اختلافات فزاینده ریاض و ابوظبی بر سر مدیریت منابع و تقسیم مناصب امنیتی در مناطق جنوبی است. با وجود توافقات ریاض برای یکپارچهسازی ساختار امنیتی، نفوذ امارات از طریق شورای انتقالی همچنان در عدن پررنگ و تعیینکننده باقی مانده است. این وضعیت نه تنها آینده طرحهای ائتلاف سعودی برای کنترل یمن را با چالش مواجه میکند، بلکه چشمانداز ثبات و امنیت در شهر راهبردی عدن را نیز بیش از پیش مبهم و پیچیده ساخته است.
محمدرضا صبوری، از روزنامهنگاران باسابقه و متعهد در تیم تحریریه مجله خبری است. او با سالها تجربه در عرصه رسانه، به عنوان یک تحلیلگر و گزارشگر قابل اعتماد شناخته میشود. صبوری به دلیل دقت، دانش و تخصص خود در پوشش اخبار مهم، به یکی از ستونهای اصلی تیم تبدیل شده است.